Ajans mı Freelancer mı? Web Sitesi İçin Nasıl Karar Vermeli
Ajans ve freelancer arasındaki gerçek farklar, hangi durumda hangisinin işe yaradığı ve sözleşme imzalamadan sorulması gereken sorular.
Aynı projeye iki teklif aldın. Freelancer 25.000 TL diyor, ajans 80.000 TL. İlk içgüdü: "Aynı işi yapacaksak neden 3 kat ödeyeyim?" Bazen haklısın, bazen değilsin. Şimdi açıklayalım.
Freelancer ne zaman doğru tercih?
Bütçen sıkı ve scope küçükse freelancer büyük olasılıkla daha mantıklı. Şu durumlarda iyi çalışır:
- 5-10 sayfalık tek dilli kurumsal site
- Tek bir kişiyle muhatap olmaktan keyif alıyorsun
- Net bir vizyonun var, sadece uygulayan biri lazım
- Hızlı karar vermek istiyorsun, bürokrasi sevmiyorsun
Doğru freelancer ile çalıştığında ajansa kıyasla daha hızlı, daha esnek, daha ucuz olur. Bir tane senior freelancer 2-3 senelik bir junior ajans çalışanından daha iyi iş çıkarır.
Freelancer'ın gizli riskleri
Şu üç şey olduğunda problem başlar:
1. Hastalanır, askere gider, taşınır, başka iş alır. Tek kişiye bağımlısın. Site yarım kaldığında ne yaparsın? Sözleşme şart.
2. Kendi uzmanlık alanı dışına çıkmaz. İyi bir frontend freelancer'ı backend yazmaz. UX araştırmasını atlar. SEO ayarlarını yapmaz. Sen "neden olmadı" derken o "ben sadece tasarım yapıyorum" der.
3. Süreç yok. Ajans olsa "discovery → wireframe → tasarım → geliştirme → test" gibi adımlar olur. Freelancer çoğu zaman direkt başlar. Sen 3 hafta sonra "bu istediğim bu değildi" deyince geri dönüş zor.
Ajans ne zaman gerçekten gerekli?
Şu durumlarda freelancer riski artar, ajansa gitmek mantıklı:
- Çok dilli site (TR + EN + DE gibi)
- CMS, üyelik, dashboard, e-ticaret gibi karmaşık özellikler
- 6+ aylık bir proje, sürekli destek lazım
- Markalama + tasarım + geliştirme + içerik birlikte istiyorsun
- Lansmandan sonra bakım sözleşmesi gerekiyor
Ajansın değeri "tasarımcı + geliştirici" toplamından gelmez. Süreç, ekip dayanıklılığı, ve kıdemli proje yönetiminden gelir.
Ajansın gizli riskleri
1. Junior'a düşersin. Tekliften "kıdemli ekip" diye bahsederler ama projenin başında 3 senelik biri var. Sözleşmede "kim çalışacak" yazılı olmalı.
2. Süreç sürtünmeye dönüşür. "Discovery toplantısı yapalım, sonra workshop, sonra sunum" — bazı ajanslar 4 hafta hiçbir şey üretmeden çalıştığını gösterir. Senin işin acilse bu öldürür.
3. Pahalı ama kalitesiz. Büyük ajanslar markalı olduğu için pahalıdır, ama her büyük ajansın iyi olduğunu garanti etmez. Portföyüne bak, son 12 aydaki işlere odaklan, eski ekibin çalışmaları aldatır.
Karar matrisi
| Senin durumun | Önerilen |
|---|---|
| 50.000 TL altı bütçe, basit kurumsal site | Freelancer |
| Sadece tasarım veya sadece geliştirme istiyorsun | Freelancer |
| Marka + tasarım + geliştirme paketi istiyorsun | Ajans |
| Yıllık bakım sözleşmesi gerekecek | Ajans |
| Çok dilli, CMS, e-ticaret gibi karmaşık özellikler | Ajans |
| 3+ aylık bir proje | Ajans veya freelancer ekibi |
| Hızlı karar verip hızlı uygulamak istiyorsun | Freelancer |
| Bürokrasi sıfır, esnek olsun | Freelancer |
Sözleşmeden önce mutlaka sor
Hangisini seçersen seç, şu soruları sözleşmeden önce sor:
- Bu projeye kim çalışacak? İsim ve unvan iste.
- Tahmini süre nedir, gecikirse ne olur? Cezai şart koyulabilir.
- Kaç revizyon hakkı var? Sınırsız diyenler genelde yarısında bıkar.
- Lansmandan sonra ne olur? Bakım var mı, varsa fiyat?
- Tüm dosyalar (kod, tasarım, içerik) bana ait olacak mı? Olması lazım.
- Hangi adımlarda onay alınacak? Sürpriz olmaması için kritik.
- Eğer beğenmezsem ne olur? Ödeme planı bunu yansıtmalı.
Karma çözüm: ikisi birden
Bazı projelerde en iyi sonuç şudur: Stratejik kısımlar ajansta, uygulama freelancer'da.
Örnek: Markalama + UX araştırması + ana tasarım sistemi ajansta yapılır (200.000 TL). Sonrasında geliştirme ve içerik yazımı freelancer ekibine yaptırılır (100.000 TL). Toplam 300.000 TL ama ajansın tek başına teklif edeceği 600.000 TL'den ucuz, freelancer'ın yapamayacağı kalitede.
Sıradaki adım
Eğer iki teklif arasında karar veremiyorsan ve neyin doğru olduğundan emin değilsen, bize yaz. Senin tarafına çekmeden ikinci görüş veririz — bazen "bu freelancer'ın işi al" deriz, bazen "bu ajans uygun fiyat veriyor, kabul et" deriz.